กฎหมายหมิ่นประมาทกับการโพสต์ลงโซเชียลมีเดีย: สิ่งที่ควรรู้ก่อนโพสต์เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางกฎหมาย

การโพสต์บน Facebook หรือ TikTok อาจนำไปสู่คดีหมิ่นประมาทได้หรือไม่?

ในยุคที่โซเชียลมีเดียกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน หลายคนใช้ Facebook, TikTok, X (Twitter), Instagram หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ เพื่อแสดงความคิดเห็น รีวิวสินค้า หรือเล่าประสบการณ์ส่วนตัว อย่างไรก็ตาม การโพสต์ข้อความ รูปภาพ หรือวิดีโอบางประเภทอาจเข้าข่ายความผิดฐาน “หมิ่นประมาท” ตามกฎหมายไทยได้

หลายคนเข้าใจผิดว่าการโพสต์บนบัญชีส่วนตัวเป็นเรื่องส่วนตัว แต่ในทางกฎหมาย หากมีบุคคลอื่นสามารถเข้าถึงหรือรับรู้ข้อความดังกล่าวได้ ก็อาจถือเป็นการเผยแพร่ต่อบุคคลที่สามและก่อให้เกิดความรับผิดทางกฎหมาย

ความผิดฐานหมิ่นประมาทคืออะไร?

ตามประมวลกฎหมายอาญา ความผิดฐานหมิ่นประมาทเกิดขึ้นเมื่อบุคคลใดกล่าวหรือเผยแพร่ข้อความต่อบุคคลที่สาม โดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง

ตัวอย่างเช่น

• กล่าวหาว่าบุคคลหนึ่งโกงเงินโดยไม่มีหลักฐาน
• โพสต์ว่าบริษัทแห่งหนึ่งหลอกลวงลูกค้า
• กล่าวหาว่าคู่กรณีกระทำความผิดทางอาญาโดยยังไม่มีคำพิพากษา
• แชร์ข้อมูลที่ทำให้บุคคลอื่นเสียชื่อเสียง

แม้ผู้โพสต์จะเชื่อว่าข้อมูลดังกล่าวเป็นความจริง ก็ไม่ได้หมายความว่าจะพ้นจากความรับผิดเสมอไป

การโพสต์บน Facebook หรือ TikTok ถือเป็นการโฆษณาหรือไม่?

หากมีการเผยแพร่ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ที่ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึงได้ การกระทำดังกล่าวอาจเข้าข่าย “หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา” ซึ่งมีโทษสูงกว่าการหมิ่นประมาททั่วไป

ตัวอย่างการโฆษณา ได้แก่

• โพสต์ Facebook แบบสาธารณะ
• วิดีโอ TikTok
• Reels หรือ Shorts
• การแชร์โพสต์ในกลุ่มสาธารณะ
• การไลฟ์สด
• การเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์หรือบล็อก

รีวิวร้านค้า หรือรีวิวธุรกิจ เสี่ยงเป็นคดีหมิ่นประมาทหรือไม่?

การรีวิวสินค้าและบริการสามารถทำได้ แต่ควรเป็นการแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตและอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริง

แนวทางลดความเสี่ยง

ควรทำ

• รีวิวจากประสบการณ์จริง
• เก็บหลักฐานการซื้อสินค้า
• ใช้ภาษาสุภาพ
• ระบุข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจริง

ไม่ควรทำ

• กล่าวหาว่าธุรกิจโกงโดยไม่มีหลักฐาน
• ใช้คำหยาบหรือถ้อยคำดูหมิ่น
• เปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของผู้อื่น
• ปลุกระดมให้ผู้อื่นโจมตีหรือคว่ำบาตร

แชร์โพสต์ของคนอื่นแล้วผิดด้วยหรือไม่?

หลายคนเข้าใจว่าผู้สร้างโพสต์ต้นฉบับเท่านั้นที่ต้องรับผิด แต่ในความเป็นจริง ผู้ที่แชร์หรือส่งต่อข้อมูลอันเป็นเท็จหรือข้อความที่เข้าข่ายหมิ่นประมาท อาจมีความเสี่ยงทางกฎหมายได้เช่นกัน

ก่อนแชร์ข้อมูลใด ๆ ควรตรวจสอบแหล่งที่มาและความถูกต้องของข้อมูลให้รอบคอบ

หากถูกกล่าวหาว่าหมิ่นประมาท ควรทำอย่างไร?

หากได้รับหมายเรียกหรือถูกแจ้งความเกี่ยวกับคดีหมิ่นประมาท ควรดำเนินการดังนี้

1. เก็บหลักฐานทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง
2. บันทึกภาพหน้าจอของโพสต์หรือข้อความ
3. หลีกเลี่ยงการลบหลักฐานโดยพลการ
4. งดโต้ตอบด้วยอารมณ์หรือโพสต์เพิ่มเติม
5. ปรึกษาทนายความเพื่อประเมินข้อเท็จจริงและแนวทางดำเนินคดี

การเตรียมเอกสารและพยานหลักฐานอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นอาจมีผลต่อการต่อสู้คดีในภายหลัง

หากถูกหมิ่นประมาทบนโซเชียลมีเดีย สามารถดำเนินคดีได้หรือไม่?

ผู้เสียหายสามารถดำเนินการตามกฎหมายได้ในกรณีที่มีการเผยแพร่ข้อความ รูปภาพ หรือวิดีโอที่ทำให้เกิดความเสียหายต่อชื่อเสียง

สิ่งที่ควรทำ

• เก็บภาพหน้าจอ
• บันทึกลิงก์ URL ของโพสต์
• เก็บข้อมูลวันและเวลา
• รวบรวมพยานบุคคลที่เห็นโพสต์ดังกล่าว
• ปรึกษาทนายความเพื่อประเมินแนวทางดำเนินการ

สรุป

การใช้โซเชียลมีเดียเป็นสิทธิของทุกคน แต่การแสดงความคิดเห็นควรอยู่บนพื้นฐานของข้อเท็จจริง ความสุจริต และความระมัดระวัง การโพสต์ แชร์ หรือเผยแพร่ข้อมูลที่ทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียงอาจนำไปสู่ความรับผิดทางกฎหมายได้

ก่อนโพสต์ทุกครั้ง ควรตรวจสอบข้อมูลให้ถูกต้องและพิจารณาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงในการถูกดำเนินคดีหมิ่นประมาทในอนาคต

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

โพสต์ด่าคนใน Facebook ผิดกฎหมายหรือไม่?

อาจเข้าข่ายความผิดฐานหมิ่นประมาทหรือดูหมิ่น ขึ้นอยู่กับข้อความและข้อเท็จจริงในแต่ละกรณี

แชร์โพสต์คนอื่นจะโดนฟ้องได้หรือไม่?

มีความเป็นไปได้ หากการแชร์นั้นเป็นการเผยแพร่ข้อความที่สร้างความเสียหายต่อบุคคลอื่น

รีวิวร้านค้าแล้วโดนฟ้องได้หรือไม่?

สามารถเกิดขึ้นได้ หากข้อความรีวิวเกินกว่าข้อเท็จจริงหรือมีลักษณะกล่าวหาโดยไม่มีหลักฐานสนับสนุน

ลบโพสต์แล้วคดีจะจบหรือไม่?

ไม่จำเป็นเสมอไป หากมีผู้บันทึกภาพหน้าจอหรือเก็บหลักฐานไว้แล้ว

ทีมทนายความของ Pattara & Partners พร้อมให้คำปรึกษาและดำเนินการด้านกฎหมายเกี่ยวกับการหมิ่นประมาท ติดต่อปรึกษาเราได้ที่: