กรรมการเปิดบริษัทแข่ง ผิดกฎหมายไหม? หน้าที่ห้ามค้าแข่งตามมาตรา 1168

คำตอบโดยสรุป: กรรมการบริษัทจำกัดห้ามประกอบการค้าที่มีสภาพเดียวกันและแข่งขันกับบริษัท หรือเข้าเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดในกิจการแข่งขัน เว้นแต่ที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นยินยอม ศาลฎีกาถือว่าการฝ่าฝืนเป็นละเมิด และผู้ร่วมกระทำต้องร่วมรับผิด

อ่านภาพรวมการทุจริตของหุ้นส่วนได้ที่ หุ้นส่วนโกงบริษัท ทำอย่างไร?

มาตรา 1168 ห้ามอะไร

• ประกอบการค้าแข่งขัน: ห้ามประกอบการค้าใด ๆ ที่มีสภาพเดียวกันและแข่งขันกับบริษัท ไม่ว่าเพื่อตนเองหรือผู้อื่น
• เข้าหุ้นส่วนในกิจการแข่งขัน: ห้ามเข้าเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิดในห้างที่ประกอบกิจการแข่งขัน
• ข้อยกเว้น: ทำได้ถ้าได้รับความยินยอมจากที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้น
• ขอบเขตบุคคล: ใช้กับผู้แทนของกรรมการด้วย

ความยินยอมควรเป็นมติที่ประชุมใหญ่ที่บันทึกไว้ชัดเจน การรู้เห็นกันเองระหว่างผู้ถือหุ้นบางคนอาจพิสูจน์ยาก

ฎีกา 2359/2567: ใครต้องรับผิด

ในคดีนี้ ศาลวินิจฉัยประเด็นสำคัญไว้ดังนี้

• กรรมการ: กรรมการเข้าไปเป็นกรรมการของบริษัทที่ค้าขายแข่งขันในขณะยังดำรงตำแหน่ง ศาลถือเป็นการจงใจผิดหน้าที่ตามมาตรา 1168 และเป็นละเมิดตามมาตรา 420
• บริษัทคู่แข่ง: ต้องร่วมรับผิด เพราะร่วมกับกรรมการเพื่อให้บรรลุการแข่งขัน
• ผู้ร่วมก่อตั้งที่รู้เห็น: ต้องร่วมรับผิดในฐานะผู้ร่วมละเมิด แม้มติแต่งตั้งเป็นกรรมการของโจทก์ยังไม่ได้จดทะเบียน จึงยังไม่ถือเป็นกรรมการของโจทก์
• ค่าสินไหมทดแทน: อยู่ภายใต้มาตรา 438
• ข้อจำกัดของคำขอ: ศาลไม่บังคับให้บริษัทคู่แข่งจดทะเบียนเลิกบริษัทหรือยกเลิกวัตถุประสงค์

บทเรียน: คำฟ้องควรเน้นความเสียหายที่พิสูจน์ได้ เช่น ลูกค้าหรือรายได้ที่ย้ายไป มากกว่าการขอปิดคู่แข่ง

ใครฟ้อง

บริษัทฟ้องเอง หรือถ้าบริษัทไม่ยอมฟ้อง ผู้ถือหุ้นฟ้องกรรมการแทนบริษัทได้ตามมาตรา 1169 — ดู [ผู้ถือหุ้นฟ้องกรรมการแทนบริษัท]

ถ้าเป็นห้างหุ้นส่วน

หุ้นส่วนห้ามประกอบกิจการแข่งขันโดยหุ้นส่วนอื่นไม่ยินยอม หุ้นส่วนอื่นเรียกผลกำไรทั้งหมดหรือค่าสินไหมทดแทนได้ แต่ต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่วันฝ่าฝืน — [ดู ข้อพิพาทหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วน]

หลักฐานที่ควรมี

• หนังสือรับรองบริษัทคู่แข่ง: วันจดทะเบียน กรรมการ และวัตถุประสงค์
• หลักฐานลูกค้า สัญญา หรือใบเสนอราคาที่ย้ายไป
• รายงานการประชุมที่แสดงว่าไม่มีมติยินยอม
• ข้อความหรืออีเมลที่แสดงการชักชวนลูกค้าหรือพนักงาน

ดู checklist เต็มที่ [หลักฐานการทุจริตในบริษัท]

คำถามที่พบบ่อย

กรรมการถือหุ้นเล็กน้อยในบริษัทคู่แข่งผิดไหม? ตัวบทห้ามการประกอบการค้าแข่งขันและการเป็นหุ้นส่วนไม่จำกัดความรับผิด การถือหุ้นอย่างเดียวต้องพิจารณาข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี — ประเด็นนี้ควรให้ทนายความตรวจ

ลาออกแล้วเปิดบริษัทแข่งได้ไหม? มาตรา 1168 ใช้กับผู้เป็นกรรมการ การกระทำหลังพ้นตำแหน่งต้องดูสัญญาหรือข้อตกลงอื่นที่มีอยู่

ปรึกษาทนายความกรณีกรรมการทำธุรกิจแข่งกับบริษัท

ถ้ากรรมการหรือหุ้นส่วนโยกลูกค้าไปบริษัทใหม่ ความเสียหายมักเพิ่มขึ้นทุกเดือน สำนักกฎหมายภัทร แอนด์ พาร์ทเนอร์ส ช่วยตรวจหลักฐานการแข่งขัน ประเมินผู้ร่วมรับผิด ส่งหนังสือแจ้งเตือน และดำเนินคดีในศาล เรียกค่าเสียหาย โดยไม่รับประกันผลคดี

• โทรศัพท์: 099 249 5989
• LINE Official: @patt
• WhatsApp: +66 99 249 5989
• อีเมล: info@thailandlawyer.com