อายุความค่าสินค้าและค่าบริการ 2 ปี หรือ 5 ปี? เจ้าของธุรกิจต้องรู้ก่อนหนี้ขาดอายุความ

คำตอบสั้น: ค่าสินค้าหรือค่าการงานที่ผู้ประกอบการค้าเรียกจากลูกค้า โดยทั่วไปมีอายุความ 2 ปี แต่ถ้าลูกค้าซื้อไปใช้ในกิจการของตนเอง เช่น นำไปขายต่อหรือใช้ผลิตสินค้า อายุความเป็น 5 ปี และอายุความอาจสะดุดหยุดลงเมื่อลูกหนี้รับสภาพหนี้ ชำระบางส่วน หรือเจ้าหนี้ฟ้องคดี

หลักกฎหมาย: 2 ปีเป็นหลัก 5 ปีเป็นข้อยกเว้น

ป.พ.พ. มาตรา 193/34 (1) กำหนดอายุความ 2 ปีสำหรับผู้ประกอบการค้าหรืออุตสาหกรรมที่เรียกค่าของที่ส่งมอบ ค่าการงานที่ทำ หรือค่าดูแลกิจการของผู้อื่น รวมทั้งเงินที่ออกทดรองไป เว้นแต่ทำเพื่อกิจการของฝ่ายลูกหนี้เอง ส่วนกรณีที่เข้าข้อยกเว้นนี้ มาตรา 193/33 (5) ให้มีอายุความ 5 ปี

“ทำเพื่อกิจการของฝ่ายลูกหนี้” หมายถึงอะไร

แนวฎีกาดูที่สถานะและการใช้สินค้าของลูกหนี้เป็นสำคัญ

ฎีกา	ข้อเท็จจริงโดยย่อ	อายุความ
1956/2543	ลูกหนี้ซื้อแผ่นพลาสติกไปใช้ประกอบการค้าเพื่อหากำไรต่อ; ถ้าใช้เองเป็น 2 ปี	5 ปี
1343/2551	ซื้อปูนซีเมนต์ไปจำหน่ายหรือผสมเป็นคอนกรีตขาย	5 ปี
14887/2551	ซื้อกระแสไฟฟ้าใช้ในโรงสีข้าว; “กิจการของลูกหนี้” ไม่จำกัดเฉพาะซื้อมาขายต่อ	5 ปี

อายุความสะดุดหยุดลงเมื่อใด

ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/14 อายุความสะดุดหยุดลงเมื่อ เช่น ลูกหนี้ทำหนังสือรับสภาพหนี้ ชำระหนี้บางส่วน ชำระดอกเบี้ย ให้ประกัน หรือเจ้าหนี้ฟ้องคดีหรือยื่นข้อพิพาทต่ออนุญาโตตุลาการ ผลคือต้องเริ่มนับอายุความใหม่ ซึ่งอยู่ในบทมาตราถัดไปที่ยังต้องตรวจ

ลูกหนี้ต้องยกอายุความขึ้นต่อสู้เอง

ตามแนวฎีกาที่ 1765/2568 อายุความในคดีแพ่งเป็นเรื่องที่จำเลยต้องให้การต่อสู้ไว้ ศาลไม่ยกขึ้นเองได้ แต่เจ้าหนี้ไม่ควรพึ่งข้อนี้ ควรฟ้องภายในอายุความเสมอ

ข้อแนะนำ

• บันทึกวันครบกำหนดชำระของแต่ละใบแจ้งหนี้ และตั้งเตือนก่อนครบ 2 ปี
• ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็น 2 หรือ 5 ปี ให้ถือ 2 ปีเป็นเส้นตายในการวางแผน
• ขอหนังสือรับสภาพหนี้เมื่อลูกค้าขอผัดผ่อน

FAQ — ส่ง LINE ทวงหนี้ทำให้อายุความสะดุดหรือไม่? การทวงถามฝ่ายเดียวไม่ใช่เหตุสะดุดตามมาตรา 193/14 แต่ถ้าลูกค้าตอบรับยอมรับหนี้อย่างปราศจากข้อสงสัย อาจเข้าข่ายรับสภาพหนี้ ต้องพิจารณาข้อความจริง

ปรึกษาทนายความเกี่ยวกับอายุความหนี้การค้าและการฟ้องเรียกค่าสินค้า

หากธุรกิจของท่านประสบปัญหาลูกค้าค้างชำระค่าสินค้าหรือค่าบริการ ไม่แน่ใจว่าหนี้มีอายุความ 2 ปี 5 ปี หรืออยู่ภายใต้กำหนดอายุความอื่น การตรวจสอบข้อเท็จจริง สัญญา และเอกสารที่เกี่ยวข้องตั้งแต่เนิ่น ๆ อาจช่วยลดความเสี่ยงในการเสียสิทธิเรียกร้อง

สำนักกฎหมายภัทร แอนด์ พาร์ทเนอร์ส (Pattara & Partners Law Firm) ให้บริการให้คำปรึกษากฎหมายธุรกิจ ตรวจสอบอายุความหนี้ วิเคราะห์เอกสารและหลักฐาน จัดทำหนังสือทวงถาม เจรจาชำระหนี้ ตลอดจนดำเนินคดีเรียกค่าสินค้าและค่าบริการค้างชำระ

• โทรศัพท์: 099 249 5989
• LINE Official: @patt
• WhatsApp: +66 99 249 5989
• Email: info@thailandlawyer.com

อย่ารอจนหนี้ขาดอายุความ — ให้ทนายความช่วยตรวจสอบสิทธิเรียกร้องและแนวทางดำเนินการที่เหมาะสมกับธุรกิจของท่าน